“Kwalitatieve producties met een belangrijk Vlaams aandeel zorgen voor een aanzienlijk hefboomeffect voor onze economie”, zei Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) in december 2025. Zo kondigde hij aan dat het bedrag dat Screen Flanders in 2026 kon investeren in films en series, zou verdubbelen tot 3 miljoen euro, “vanwege de grote vraag en de sterke kwaliteit van de dossiers”. Minder dan een jaar later blijft er van dat fonds weinig over. Op 1 januari wordt de subsidie van 3,5 miljoen euro integraal geschrapt.
Screen Flanders werd in 2012 bedacht als vliegwiel voor investeringen in de audiovisuele sector. In tegenstelling tot het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF), dat projecten ondersteunt op inhoudelijke basis, kwam Screen Flanders pas over de brug als producenten een economische return tegenover de steun plaatsten. Een voorschot kon oplopen tot 400.000 euro, maar dan moest daarvan een veelvoud uitgegeven worden aan acteurs, regisseurs, technici of de huur van opnamemateriaal. Volgens Screen Flanders leverde elke bestede euro er acht op in de voorbije jaren. De 4,9 miljoen die in 2025 naar 22 projecten ging, vertaalde zich in 40 miljoen aan bestedingen in het Vlaams Gewest; de 48 miljoen euro die sinds 2012 werd besteed, zou een terugverdieneffect hebben van 317 miljoen.
Onder meer Het verhaal van Vlaanderen, Knokke off, Onze natuur 2, beide Patser-films en verschillende internationale producties maakten gebruik van de regeling, net als Coward, de recente Oscarinzending van regisseur Lukas Dhont. “In Oost-Europa is het goedkoper om scènes te filmen op slagvelden en in loopgraven”, zegt zijn broer Michiel Dhont van The Reunion, dat de film over de Eerste Wereldoorlog produceert. “Maar vanwege het onderwerp wilden we graag in België draaien. Het is deels dankzij Screen Flanders dat dat kon. Steun van het VAF is het fundament voor elke film, maar Screen Flanders laat je toe om ambitieuzer te zijn.”
Duitse series in Vlaanderen
Alle producenten die we horen, reageren met consternatie op de beslissing, omdat Screen Flanders door zijn economische hefboomfunctie een succesverhaal leek. “Minister Diependaele is zo gefocust op groei en werkgelegenheid creëren, en dat was exact wat Screen Flanders deed”, zegt Dimitri Verbeeck van productiehuis Caviar. “Het gaat niet om subsidies aan arme kunstenaars, maar over economische incentives voor de industrie.”
Samen met de taxshelter (een federale maatregel die een belastingaftrek toekent aan bedrijven die investeren in films en reeksen) wist Screen Flanders ook buitenlandse investeerders te lokken. Zo werd in 2025 de Duitse dramaserie Die Düsteren in 2025 volledig in Vlaanderen gefilmd, met Vlaamse cameramensen, geluidstechnici en make-upartiesten, en een prominente rol voor Lites, een waterstudio in Vilvoorde. De productie werd grotendeels gefinancierd door de Duitse omroep ZDF.
Beeld uit ‘Die Düsteren’. © zdf
“Screen Flanders betaalde zichzelf op die manier meer dan terug”, zegt An Jacobs van producentenvereniging VOFTP. Zij vreest dat zulke producties nu elders hun geluk zullen beproeven. “De Europese filmfinanciering is zeer concurrentieel. Landen en regio’s willen producties aantrekken om uitgaven en werkgelegenheid te genereren. De Belgische taxshelter is op zich vaak niet competitief genoeg, dus Screen Flanders maakte een fundamenteel verschil.” Nu zal ook binnen België meer concurrentie spelen. “Eigenlijk zegt de Vlaamse overheid: laat de Europese film- en serieproductie maar verhuizen naar Brussel en Wallonië, die wel hun regionaal fonds behouden. Misschien dacht men bij het departement Economie dat het om een beperkt bedrag ging, maar de impact valt niet te onderschatten.”
Dat was ook het oordeel van Technopolis, dat in 2024 op bestelling van het Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen (Vlaio) een evaluatie maakte. Daarin regende het complimenten aan het fonds, dat geroemd werd om zijn “significante en veelzijdige economische impact”: in aanpalende sectoren als horeca of logistiek creëerde elke euro aan Screen Flanders-steun nog eens 4,3 euro aan toegevoegde waarde.
Toch is het tijd voor afscheid, klinkt het op het kabinet-Diependaele. “Elke uitgave van de Vlaamse overheid heeft een return, al dan niet economisch. Dat wil niet zeggen dat we elke subsidie moeten behouden. In de huidige budgettaire omstandigheden moeten er keuzes gemaakt worden. In plaats van een kaasschaaf over de hele lijn kozen we ervoor om enkele steunmaatregelen te schrappen die de regering niet als kerntaak van het economie- en innovatiebeleid ziet. Maar het is positief om vast te stellen dat de investeringen het nodige effect hebben gehad.”
Bij waterstudio Lites noemen ze dat een schrale troost. “Producenten kunnen hun heil makkelijk zoeken in een andere regio met meer steun,” zegt Wim Michiels, “maar wij kunnen onze studio niet zomaar verhuizen. Momenteel zijn we met 17 binnen ons bedrijf. Ik weet niet met hoeveel we morgen zullen zijn.”
